woensdag 15 juni 2016

Pianist kiest graag het zwerk

Elke week bevragen we een streekgenoot over financiële kwesties. Ditmaal Maarten van Veen uit Schalkhaar. Hij is pianist, dirigent van o.a. het Doelen Ensemble en artistiek leider van het Hortus Festival.

Door Margaretha Coornstra

Waaraan geef jij graag je geld uit?

,,Aan vliegen. Dat is mijn grote passie.”

 Hoe lang vlieg je al?

,,Ik begon op mijn veertiende met zweefvliegen, op Terlet. Alleen duurt het bij zweefvliegen erg lang voordat je voldoende uren hebt gemaakt om je brevet te halen. En in het begin was het  nog vrij goedkoop, maar het werd uiteindelijk 1 gulden per minuut. Daarom ben ik gaan motorvliegen, in Duitsland. Want in Nederland betaalde ik toch nog 26 keer 100 gulden. In Duitsland kon je destijds met een abonnement veel goedkoper vliegen dan in Nederland. Bovendien vond ik de Duitse opleiding degelijker.” 

Wat kost een uurtje vliegen vanaf Teuge?

,,Afgerond 80 euro per uur. Wanneer je dan ook nog met iemand samen vliegt en die kosten deelt, is het echt geen dure hobby.”

Zijn de tarieven op alle luchthavens gelijk?

,,Nee, soms betaal je 160 euro per uur. Dan heb je ook een groter vliegtuig, voor vier personen. Maar daar heb ik geen behoefte aan. Al is het wel gezellig om samen met iemand anders te vliegen. Dan komen de gesprekken ook los. Want vliegen doet iets met je, het opent je geest. Als je dat IJsselmeer daar voor je ziet liggen, als een klein plasje… Dan denk je: ‘Wat is de wereld klein! Waar hébben we het over?’ Het relativeert enorm.”

Maar het is ook milieuvervuilend.

,,Ha, dat hoor ik heel vaak. Maar kijk, zo'n vliegtuig heeft een snelheid van 220 à 240 kilometer per uur. In zo’n uurtje verbruik ik zo’n 15 liter. Als ik per auto met 120 kilometer per uur over de snelweg rijd en zie wat ik dan aan diesel kwijt ben, dan blijkt vliegen goedkoper en schoner. En ik moet voor mijn werk vaak in Rotterdam zijn, dus...”

Vlieg jij voor je werk even naar Zestienhoven?

,,Ja.”

Waarom ben je geen beroepspiloot?
,,Dat had gekund. Maar ik vond van jongsaf ook de piano fantastisch. En voor piloten was er destijds weinig kans op een baan, terwijl ik toen in de muziek best wat kon verdienen. Dus werd het conservatorium.”

Hoe is het nu financieel in muziekland?

,,De cultuurbezuinigingen hè? Als dirigent van het Doelen Ensemble houd ik m’n hart vast voor de subsidieverdeling straks in Rotterdam. Terwijl cultuur en creativiteit zo belangrijk zijn voor de mensheid.”

In welk opzicht bijvoorbeeld?

,,Veel mensen hebben in hun werk vooral uitvoerende taken. Maar wanneer iemand zelf dingen moet uitvinden of nieuwe oplossingen bedenken, komt een bepaalde energie vrij. Dat proces dwingt tot nuancering, tot nieuwe gezichtspunten: ‘Als ik dít probeer, wat dan? Of lukt het misschien beter vanuit díe hoek?’ Dus ik vrees dat mensen meer in hokjes gaan denken naarmate er meer creatieve werkplekken verdwijnen. Misschien is het zelfs geen toeval dat de cultuurbezuinigingen samenvielen met de opkomst van een extreemrechtse mentaliteit.”

Leg je weleens ergens geld op toe?

,,In het begin zeker. Soms vond ik een concert te belangrijk om niet te laten doorgaan, ook al moest er eigen geld bij. Net als bij sommige culturele jeugdprojecten die ik in Amerika heb gedaan: omgerekend naar uurtarieven was dat zwaar onderbetaald. Maar dat vind ik niet zo erg. Dat waren die projecten me ruimschoots waard.”
(de Stentor, 15-06-2016)

'Mijn geld & ik': choreograaf & kunsthistoricus Bruno Barat

Wekelijks vragen we een bekende streekgenoot het hemd van het lijf over financiële kwesties. Deze keer: Bruno Barat uit Hattem. Hij is oud-balletdanser bij Het Nationale Ballet, choreograaf, kunsthistoricus en galeriehouder.

Door Margaretha Coornstra

Wie ‘dansen’ zegt, denkt aan glamour. Word je rijk van ballet?

,,Nee! Een dikke vette nee. Hooguit ben je een paar maanden uit de zorgen. Bijvoorbeeld als je solist bent in een productie die goed loopt.”

En aan de internationale top?

,,Ik ken geen balletdansers die rijk zijn geworden, in de betekenis van: vier huizen in het buitenland en een Ferrari voor de deur.”

Wat vind jij een schappelijk inkomen?

,,Voor mezelf, om van te leven? 1200 euro per maand.”

Dat klinkt bescheiden.

,,Als eigenaar van dit pand betaal ik geen huur, dat scheelt. Ik doe de galerie alleen, zonder personeel; dat scheelt ook. Die 1200 euro besteed ik aan boodschappen en zo. En ik reis regelmatig naar Frankrijk, waar mijn familie nog woont.”

Dus je smijt het geld niet over de balk?

,,Volgens mij niet. Bovendien heb ik een levenspartner die goed kan rekenen en oplet dat ik geen gekke dingen doe.”

Wat was je eerste kunstaankoop?

,,Een gouache van Théodule Ribot, een Franse meester. Op mijn 16de gekocht voor 10 Franse francs, op de rommelmarkt. Ik had er toen al een neus voor.”

Bezwijk je ooit voor een te duur schilderij?

,,Na zoveel jaren bijna niet meer. Natuurlijk word ik weleens verliefd op een kunstwerk, maar ik hoef het niet meer per se te hébben. Als galeriehouder maak ik vooral rationele afwegingen. Zo vind ik dat een Hattemse galerie ook werk in huis moet hebben van ‘de vier Hattemers’: Jo Koster, Jan Voerman sr., Jan Voerman jr. en Anton Pieck. Laatst werd er een interessant schilderij van Koster geveild. Ik had voor mezelf besloten dat ik tot 2500 euro wilde gaan. Maar de prijs begon razendsnel snel te klimmen. Ik bood nog 3000, maar nee. Uiteindelijk werd het afgeslagen op 7500 euro! Dat ging dus niet door. Het gebeurt maar heel zelden voor dat ik me niet houd aan de afspraak met mezelf.”

Recent voorbeeld?

,,Een jugendstilvaas van glaskunstenaar Charles Schneider, uit de fabriek Le Verre Français. Daarbij had ik een gevoel: joh, zoiets kom je geen tweede keer tegen! De inkoopprijs? Die kan ik niet zeggen. Maar hij moet wel 6000 euro opbrengen.”

Krijg je weleens koopjesjagers in de galerie?

,,O, zeker. Mensen die van tevoren googelen en prijzen vergelijken, om dan de laagste prijs tegen mij te kunnen gebruiken. Begrijpelijk, maar sommige slaan dan zo’n onvriendelijke, brutale toon aan. Het lijkt wel alsof ze je een inkomen misgunnen. Gelukkig sta ik stevig in mijn schoenen.”

Staan kunst en geld met elkaar op gespannen voet?

,,Ja, geld is een andere dimensie dan kunst. Sta je te mijmeren bij een schilderij: ‘Oh, wat mooi…!’ Maar dan komt de vraag: ‘Wat kost het?’ Het antwoord blijkt soms een koude douche. Ik vind het een grote verantwoordelijkheid, die vertaalslag van schoonheid naar geld.”