zaterdag 16 juli 2016

Gitaarfestival Zwolle nadert gouden jubileum

Pieter van der Staak (1930-2007)
Het Internationaal Gitaarfestival Zwolle nadert zijn 48ste editie. Toch blijkt dit evenement een goed bewaard geheim: de meeste mensen weten niet eens dat het bestaat. Maar gitaarcoryfeeën als Alvaro Pierri prijzen ‘Zwolle’ al jaren als een degelijk festival met een goede sfeer.

Tekst: Margaretha Coornstra

Het Internationaal Gitaarfestival Zwolle kent een lange historie. Ontstaan in 1969 als geesteskind van gitarist/componist Pieter van der Staak (1930-2007), ademde het van meet af aan een kosmopolitische, ietwat bohémienne sfeer.
Veel vijftigplussers kennen Van der Staak wellicht van het Jiddische duo met kleinkunstenares Willy Brill. “Maar Pieter was toch vooral klassiek gitarist en componist”, zegt Jacob Vlijm, sinds 2003 artistiek leider van het festival. Vlijm is tevens hoofdvakdocent gitaar aan hetzelfde Zwolse ArtEZ-conservatorium waar hij ooit bij Van der Staak afstudeerde.

Pieter van der Staak had een primair pedagogische doelstelling met de ‘Internationale Gitaarweken’, zoals het festival eerst heette. “In de jaren zestig was klassiek gitaar een ondergeschoven kindje binnen de conservatoria,” legt Vlijm uit. “Gitaristen waren ook erg op zichzelf. Dus Pieter wilde studenten buiten hun eigen kring laten treden, voorspeelgelegenheid creëren en hen in contact brengen met grote namen.”
Die grote namen kwamen algauw, want Van der Staak had wereldwijd connecties. Ook sinds zijn overlijden slaagt het Gitaarfestival er telkens in om internationale grootheden te strikken. Naast David Russell, Pepe Romero, Mats Bergström, Aniello Desiderio en Alvaro Pierri kwam zelfs de legendarische Cubaan Leo Brouwer (1939) naar Zwolle. En in oktober 2016 is de Poolse maestro Łukasz Kuropaczewski artist in residence.

De kwaliteit is dus een constante gebleven, ondanks alle ups en downs. Want – en daar doet Jacob Vlijm niet geheimzinnig over – uiteraard kennen ze ook in Zwolle de financiële worsteling sinds de bezuinigingen van Zijlstra. “Toen bleek hoe kwetsbaar je bent wanneer je op subsidiestructuren leunt. Bekende fondsen hebben hun eisen zodanig gespecificeerd dat jouw activiteiten daar altijd buiten vallen, hoe je ze ook omschrijft. En alleen al in die aanvraagcorrespondentie gaat dertig procent van de tijd zitten, waarbij je feitelijk met de rug je publiek toe staat. Een gevolg van het geldgebrek? Tja, we hadden bijvoorbeeld een eigen soloconcours, mét een verplicht nieuw werk. Maar ditmaal laten onze financiën het uitschrijven van zo’n compositieopdracht niet toe.”
Al beseft Vlijm ook dat het Gitaarfestival niet alleen staat in deze geldsores. “Veel culturele stichtingen herkennen dit; ze moeten net als wij zichzelf op dat punt opnieuw uitvinden. Maar wij blijven honderd procent overtuigd van onze missie. We willen ons gouden jubileum halen!”

Internationaal Gitaarfestival Zwolle, oktober 2016
oktober 2016. Locatie: ArtEZ Conservatorium Zwolle.
www.guitarfestivalzwolle.nl



(Luister, juni 2016)
HÄNDEL-MENDELSSOHN
‘Israel in Ägypten’
The King’s Consort & solisten o.l.v. Robert King
Vivat 111 • DDD- 83’ (2CD)
Waardering: 9

Dat Felix Mendelssohn de Matthäus Passion opdiepte en afstofte, is genoegzaam bekend. Maar hij bestudeerde en arrangeerde in 1833 ook Händels oratorium ‘Israel in Egypt’. Dirigent Robert King heeft nu op zijn beurt die noeste arbeid van Mendelssohn gereconstrueerd.
Ondanks de toegevoegde 19de eeuwse elementen benaderde de jonge Mendelssohn Händels partituur met gepaste schroom en zocht serieus naar de oorspronkelijke intenties. Musicoloog R. Larry Todd bestempelt hem in de liner notes zelfs als ‘een van de eerste exponenten van de zogeheten historische uitvoeringspraktijk’.
Nu waren Händel en Mendelssohn allebei gezegend met veel zin voor dramatische expressie. En deze bundeling van beider krachten levert een gepolijste, bijna filmische klankschildering op. De ouverture is natuurlijk onmiskenbaar Mendelssohn en zal menige fan in verrukking brengen. Maar ook verder munt The King’s Consort uit in homogeniteit en produceert de gave, geoliede klanken die je bij Mendelsohn verwacht. Koor en orkest vormen een steeds hechte, wendbare eenheid. Alerte frasering, eloquente dynamiek: het is er allemaal.
De Duitse teksten storen daarbij allerminst. Prachtig is het geladen pianissimo van het koor in ‘Er sandte dicke Finternis’ (één van de plagen over Egypte) en de spanningsopbouw in ‘Das hören die Völker’. Ook de solisten zijn klasse, getuige het duet van Lydia Teusscher & Julia Doyle: ‘Der Herr ist mein Heil’ of de Aafje Heynis-achtige glans over de alt van Hilary Summers in ‘Bringe sie hinein’. Alles bijeen een aanrader, zelfs voor wie geen uitgesproken Mendelssohn-adept is.

Margaretha Coornstra
(Luister 715, mei 2016)

De Speciaalzaak: Ervede Antiek & Brocante

(Stockfoto Nadine Doerlé)
Ze zijn er nog: echte speciaalzaken, van ondernemers die niet uitgepraat raken over hun product. Zoals Riki van Dorp, van Ervede Antiek & Brocante.

Door Margaretha Coornstra

In de etalage staat een lieve oude teddybeer. Een echte klassieker: bruin, met draaibare poten en een snuit waaraan hij blijkbaar vaak is opgetild. Ook naar zijn geplette vacht te oordelen heeft hij er al heel wat troost- en knuffeljaren op zitten. Toch blijven hij en zijn collega’s gewilde items, vertelt Riki van Dorp. ,,Grootouders willen vaak zo'n teddybeer voor hun pasgeboren kleinkind.” Ze wijst naar een wit speelgoedpaard op wieltjes: ,,Dat is nu te kwetsbaar om nog mee te spelen. Maar mensen kopen zo'n paard als decoratie, bijvoorbeeld om naast een paspop te zetten.”

Paspoppen blijken een belangrijk onderdeel van het assortiment. ,, In brocante zie je duidelijke trends,” legt Riki uit. ‘’Zo waren heiligenbeelden een tijdlang erg populair. Zo'n trend kan zomaar afgelopen zijn, maar die paspoppen zijn al heel lang in. En oude stolpen, daar zijn mensen tegenwoordig dol op. Die hebben we dus ook.”
Andere fascinerende stukken: een antiek kamerscherm, een paar doopjurken en – jawel! – meerdere engelenvleugels. Een origineel stel vleugels van effen gaas. Maar ook een stel dat opnieuw is bespannen, met oude kant. Achterin het winkeltje is ‘de keuken’: daar staan keukenspullen uit grootmoeders tijd. Groen en grijsgewolkt email, Sunlight zeep en koffiebusjes in jugendstil van Kanis & Gunnink: ,,Die zaten immers in Kampen, dus die kom je hier veel tegen.”

Riki van Dorp werkt samen met haar man Ruud Kamphuis, die ook het winkelmeubilair restylede en wit schilderde. Getweeën struinen ze Belgische en Franse markten af. ,,Soms vertrekken we midden in de nacht, om zo vroeg mogelijk op de markt te zijn. Want je merkt dat bepaalde spullen toch wel schaarser worden.”
In een openstaande kast prijkt antiek serviesgoed. ,,Allemaal van Regout uit Maastricht. Mensen komen uit heel Nederland hierheen, want ik verkoop losse onderdelen.” Vooraan staan serviezen met de decors Meibloem en Beatrix: blauwe bloemetjes op een witte ondergrond. ,,Meibloem is zo’n 120 jaar oud en het Beatrix-decor is ontworpen ter ere van de geboorte van prinses Beatrix in 1938,” aldus Riki. ,,Op de dag van haar troonsafstand in 2013 had ik een tafel feestelijk gedekt met Beatrix-serviesgoed, Beatrix-hoedjes en oranje servetten. Daaar kregen we zulke enthousiaste reacties op!”
Riki van Dorp is blij met de huidige locatie in de Geerstraat. ,,Eerst zaten we in de Oudestraat, maar de Geerstraat is zo’n bijzondere straat. Hier zijn alleen maar kleine, sfeervolle winkeltjes. En er heerst onderling een leuke collegiale sfeer.”


WIE
Riki van Dorp en Ruud Kamphuis
WAT
Ervede Antiek & Brocante
WAAR
Geerstraat 32, Kampen
WEBSITE
www.antiekenbrocante.eu